„Nikifor. Matejko z Krynicy”
Data publikacji:
02.12.2025
Od 10 grudnia 2025 r. na zwiedzających Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach czeka wyjątkowa wystawa czasowa - „Nikifor. Matejko z Krynicy”. Prezentuje ona wybrane prace tego niezwykłego łemkowskiego artysty, pochodzące ze zbiorów Centrum Kultury w Krynicy-Zdroju. Ekspozycja pod Honorowym Patronatem pani Iwony Gibas - Członka Zarządu Województwa Małopolskiego - jest zaproszeniem do wejścia w świat Nikifora - świat cichy, ale pełen barw, prosty, a zarazem głęboko poruszający. Wystawę będzie można oglądać do 26 lutego 2026 r.
Nikifor
Epifaniusz Drowniak, znany jako Nikifor, urodził się 21 maja 1895 r. w Krynicy. O jego dzieciństwie i wczesnej młodości wiadomo niewiele. Pewne jest, że naznaczone były biedą i trudnościami. Wychowywał się bez ojca, a jego matka Eudokia - głucha Łemkini - zmarła, gdy był małym chłopcem. Prawdopodobnie podejmował się dorywczych prac, jednak wątła postura sprawiała, że nie radził sobie z ciężką fizyczną pracą w gospodarstwie. Spotykał się z odrzuceniem ze względu na trudności komunikacyjne - był słabosłyszący i mówił bełkotliwie, wiele osób uważało, że jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną. Prowadził samotne życie, skupiając się na tym, co było jego największą pasją - malarstwie. Trudno określić czas, kiedy Nikifor zaczął świadomie malować. Wiadomo jednak, że już jako młodzieniec czuł się malarzem, a malowanie traktował jako wybór życiowej drogi. W latach 20. XX wieku można go było spotkać na krynickim deptaku, gdzie oferował małe akwarelki w zamian za datki.
Matejko z Krynicy
W 1930 r. zauważył go ukraiński malarz Roman Turyn, który zakupione prace Nikifora zabrał do Paryża. Tak o nich pisał malarz i krytyk sztuki Jerzy Wolff:
Artyści i krytycy, zachwyceni autentycznością i siłą wyobraźni Nikifora, otworzyli przed nim drzwi europejskich i światowych galerii. A on pozostał wierny Krynicy - miejscu, które było jego domem, inspiracją i przestrzenią twórczej wolności. Utrwalił jej architekturę, wzgórza i codzienność tak, jak nikt inny.
Nikifor Krynicki zmarł 10 października 1968 r. w sanatorium gruźliczym w Foluszu. Spoczął w Krynicy.
„Uderzyła mnie w tych pracach niezwykła dojrzałość i taka odrębność, że byłem urzeczony. (…) Te obrazki są proste jak natura, jedność ich polega wyłącznie
na tym, że najzupełniej szczerze zobaczono rzeczywistość innymi niż wszyscy oczyma. (…) W absolutnej wrażliwości na barwę, którą porównać można
do słuchu absolutnego, przeglądają się jak w zwierciadle nasze własne
marzenia malarskie” (1).
na tym, że najzupełniej szczerze zobaczono rzeczywistość innymi niż wszyscy oczyma. (…) W absolutnej wrażliwości na barwę, którą porównać można
do słuchu absolutnego, przeglądają się jak w zwierciadle nasze własne
marzenia malarskie” (1).
Artyści i krytycy, zachwyceni autentycznością i siłą wyobraźni Nikifora, otworzyli przed nim drzwi europejskich i światowych galerii. A on pozostał wierny Krynicy - miejscu, które było jego domem, inspiracją i przestrzenią twórczej wolności. Utrwalił jej architekturę, wzgórza i codzienność tak, jak nikt inny.
Nikifor Krynicki zmarł 10 października 1968 r. w sanatorium gruźliczym w Foluszu. Spoczął w Krynicy.
Ekspozycja w Domu Rodzinnym Jana Pawła II
Wystawa „Nikifor. Matejko z Krynicy” pozwala odkrywać tego niezwykłego twórcę na nowo - nie tylko jako malarza, ale także jako wrażliwego świadka kultury regionu, którego intuicja artystyczna ocaliła od zapomnienia piękno prostych miejsc i codziennych gestów. Ekspozycja to kolejny krok w realizacji idei prezentowania dzieł sztuki najwyższej próby w miejscu narodzin i pierwszej twórczości Karola Wojtyły. Cykl, który zapoczątkowała prezentacja jedynego w polskich zbiorach obrazu Vincenta van Gogha, znajduje swoją kontynuację w niezwykłych pracach Epifaniusza Drowniaka.
Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 10 grudnia 2025 r. do 26 lutego 2026 r., w ramach biletu wstępu na ekspozycję stałą Muzeum.
Serdecznie zapraszamy!
(1) Barbara Banaś, „Nikifor [1895 - 1968]", Warszawa 2006, s. 16.
Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 10 grudnia 2025 r. do 26 lutego 2026 r., w ramach biletu wstępu na ekspozycję stałą Muzeum.
Serdecznie zapraszamy!
(1) Barbara Banaś, „Nikifor [1895 - 1968]", Warszawa 2006, s. 16.